ખડકુની ગામ થી અસ્તંબા ઋષિ પગ યાત્રા કરતા જતા નવ યુવા સેના

નર્મદા જિલ્લા ના સાગબારા તાલુકાના ખડકુની ગામના યુવાનો અસ્તંબા ઋષિ ની યાત્રા કરવા તૈયાર થઈ જતી વખત તે દરમિયાન થોડા સમય એ ગામ ના યુવાનો અને જ્યારે મે એ લોકો ને થોડી માહિતી પુછી ત્યારે કેવામા આવ્યુ કે એ લોકો સવા મહિના પાલણી કરી છે જેમા એ લોકો નુ કેવાનું મુજબ એ લોકો ગામ ની બહાર જ રહતા છે અને ત્યાં જમવાનુ ને ત્યાં નાહવાનું સવા મહીના સુધી સ્ત્રી થી દુર રહી પાલણી કરવાની હોય છે અને કેવા મા આવે છે કે અસ્તંબા ઋષિ (અસ્તંબા બાબા) અને સાતપુડા પર્વતમાળામાં આવેલા તેમના પવિત્ર સ્થાનની કહાની ખૂબ જ રોચક, રહસ્યમય અને આદિવાસી સંસ્કૃતિની આસ્થા સાથે જોડાયેલી છે. મહારાષ્ટ્રના નંદુરબાર જિલ્લામાં (ખાસ કરીને સાતપુડા પર્વતના ઊંચા શિખર પર) આ સ્થાન આવેલું છે. ગુજરાત, મહારાષ્ટ્ર અને મધ્યપ્રદેશના લાખો આદિવાસી ભાઈઓ તથા શ્રદ્ધાળુઓ માટે આ એક અત્યંત પવિત્ર તીર્થસ્થાન છે. ૧. પૌરાણિક કથા અને મહાભારત સાથેનો સંબંધ લોકવાયકાઓ અને આદિવાસી લોકકથાઓ અનુસાર, અસ્તંબા ઋષિ બીજું કોઈ નહીં પરંતુ મહાભારતકાળના અમર પાત્ર અશ્વત્થામા (ગુરુ દ્રોણાચાર્યના પુત્ર) છે. શાપ અને ભટકવું: મહાભારત યુદ્ધ પછી અશ્વત્થામાએ પાંડવોના પુત્રોનો વધ કર્યો હતો, જેનાથી ક્રોધિત થઈને શ્રીકૃષ્ણે તેમને ચિરંજીવી (અમર) રહેવાનો પરંતુ માથાના મણિની વેદના સાથે કળિયુગના અંત સુધી પૃથ્વી પર ભટકતા રહેવાનો શ્રાપ આપ્યો હતો. સાતપુડામાં આગમન: શ્રાપ અને માથાના ઘાની પીડાથી પીડાતા અશ્વત્થામા ભટકતા-ભટકતા સાતપુડાની ગીચ અને ઊંડી ખીણોમાં આવ્યા. સ્થાનિક રાજાઓનો આશ્રય: સાતપુડાના તે સમયના આદિવાસી રાજાઓ — રાજા પાંઠા અને રાજા ગાंडा ઠાकुर —એ તેમને આશ્રય અને રક્ષણ આપ્યું. ત્યારથી તેઓ અહીં જ નિવાસ કરવા લાગ્યા અને સમય જતાં આ પર્વતનું નામ તેમના નામ પરથી 'અસ્તંબા' (અસ્તંબા ઋષિ) પડી ગયું. ૨. અસ્તંબા ઋષિ અને ચમત્કારોની માન્યતાઓ તેલ અને અનાજનું દાન: આજની લોકવાયકા મુજબ, દિવાળી કે ધનતેરસના સમયગાળા દરમિયાન અહીં આવનારા કેટલાક ભક્તોને અનુભૂતિ થાય છે કે કોઈ અજાણ વ્યક્તિ (અસ્તંબા બાબા/અશ્વત્થામા) તેમને અંધારામાં રસ્તો દેખાડે છે અથવા માથાના ઘા માટે તેલ માગે છે. ભીમ कुंड: અહીં એક પવિત્ર 'ભીમ कुंड' આવેલું છે. એવું કહેવાય છે કે મહાભારતકાળમાં ભીમ તેમની પાછળ દોડ્યા હતા ત્યારે આ कुंडની રચના થઈ હતી. અહીં સ્નાન કરવાથી બધી જ થાક અને પીડા નાશ પામે છે તેવી શ્રદ્ધા છે. ૩. પ્રખ્યાત અસ્તંબા યાત્રા (મેળો) સમય: દર વર્ષે દિવાળીના તહેવાર દરમિયાન (ખાસ કરીને ધનતેરસથી ભાઈબીજ સુધી) સાતપુડાના આ વિકટ પર્વત પર વિશાળ મેળો અને પદયાત્રા યોજાય છે. પરંપરા: આદિવાસી સમાજના લોકો હજારોની સંખ્યામાં લાંબી અને જોખમી પદયાત્રા કરીને, ઢોલ-નગારાના અવાજ સાથે અને મશાલ પ્રગટાવીને શિખર સર કરે છે. પૂજા અને રોશ્યા ઘાસ: શિખર પર પહોંચીને ભક્તો વિશેષ પવિત્ર 'રોશ્યા ઘાસ' ચડાવીને અસ્તંબા બાબાની પૂજા કરે છે અને પોતાની મનોકામનાઓ પૂર્ણ કરે છે. આ કહાની માત્ર એક દંતકથા નથી, પરંતુ સાતપુડાના આદિવાસીઓની પ્રકૃતિ પ્રત્યેની પૂજા, સંસ્કૃતિ અને વર્ષો જૂની પરંપરાનું પ્રતીક છે. જય મહા ભારત